Heim, M.J.M., Veen, A.M., Brinkman, E.D & Jonker, V.M. (2018)

Met COCP in de klas doen alle kinderen mee. Toepassing van leerkrachtstrategieën zorgt voor een hoger participatieniveau bij kinderen die niet of moeizaam praten.

In: Tijdschrift voor Orthopedagogiek, 7(5), 179-191

 

 

Contactpersoon

voor onderzoek van onderwijs, opleiding, opvoeding en jeugdhulp wetenschappelijk, onafhankelijk en betrouwbaar verbonden aan de Universiteit van Amsterdam

Met COCP in de klas doen alle kinderen mee

 

Leerkrachten in het speciaal onderwijs leerden in een kort trainingstraject tien speciale leerkrachtstrategieën toe te passen. Toepassing van deze strategieën zorgt voor een hoger participatieniveau van álle kinderen in de groep, ook de kinderen die niet of moeizaam praten. Dit blijkt uit onderzoek dat het Kohnstamm Instituut uitvoerde samen met Heliomare.

 

COCP in de klas

In het speciaal onderwijs komen steeds meer leerlingen met complexe communicatieproblemen (complex communicative needs in de Engelstalige literatuur, CCN). Deze kinderen doen vaak niet of nauwelijks mee aan kringgesprekken en andere groepsactiviteiten. Aan de hand van de dvd met instructieboekje COCP in de klas kregen leerkrachten en leraarondersteuners een korte training gevolgd door twee coachingsgesprekken. Zij leerden tien leerkrachtstrategieën toe te passen om een gelijkwaardige groepsinteractie te stimuleren in groepen van kinderen mét en kinderen zónder CCN. In een longitudinaal onderzoek met in totaal acht video-observaties per klas werden de effecten van dit trainings- en coachingstraject geëvalueerd bij zeven leerkrachten en in totaal 49 leerlingen, van wie zestien niet of nauwelijks sprekend.

 

Een hoger participatieniveau hangt samen met een betere toepassing van de leerkrachtstrategieën

Gemiddeld behaalden de leerkrachten na de training en coaching een hogere score op de tien strategieën dan voorafgaand aan de interventie. De hogere scores op elk van de tien strategieën bleken significant samen te hangen met een hoger participatieniveau bij de leerlingen. De zeven kinderen die helemaal niet spreken, bleken het meest te profiteren, maar ook de goed sprekende kinderen deden beter mee. Voor alle vijf subgroepen – van kinderen die helemaal niet tot kinderen die heel veel praten – was het verschil statistisch significant. We kunnen dan ook concluderen dat de training en coaching met COCP in de klas effectief is.

 

Onderzoeksmethode

Er is gebruikgemaakt van in totaal acht herhaalde metingen per klas, drie voorafgaand aan de training, twee na de training en tijdens de coachingsperiode en drie na afloop van de coaching. De dataverzameling vond plaats in twee periodes van twaalf weken. De metingen bestonden uit video-opnames van ongeveer een kwartier interactief voorlezen. In elke klas werd in alle opnames hetzelfde prentenboek voorgelezen. Alle video’s zijn gescoord voor de tien leerkrachtstrategieën op een schaal van 1 tot 7 volgens een speciaal ontwikkeld scoringsmodel. De participatie van alle 49 kinderen is voor elke opname gescoord als passief (1), betrokken (2), actief (3) of gelijkwaardig (4). Met multilevelanalyses is de samenhang tussen leerkrachtvariabelen en de participatie van de leerlingen onderzocht.

 

Subsidiegevers

Het onderzoek werd mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van het Revalidatiefonds (nu HandicapNL) en het Johanna Kinderfonds.

 

Samenwerkingspartner