Kennis laten stromen! Conferentie 19 november 2018

 

Op veel scholen staat professionalisering van docenten hoog op de agenda. Van docenten wordt verwacht dat hun kennis up-to-date is en dat ze hun onderwijs verder verbeteren. Een ontwikkelgroep of onderzoeksgroep blijkt een goede manier voor het benutten van kennis. Het verspreiden van die kennis binnen de school lukt vaak niet, maar is wél wenselijk en ook mogelijk. Tijdens de conferentie ‘Kennis laten stromen’ op 19 november 2018 leert u van docenten en schoolleiders die veel ervaring hebben met deze thema‘s.

 

 

 

 

Meer kennis benutten door docenten

Hoe zorg je ervoor dat docenten vaker en meer bestaande kennis en inzichten gaan benutten? Hoe kun je als school organiseren dat zulke kennis verder de school in komt? In een drie jaar lopend onderzoeksproject is bij tien ontwikkel- en onderzoeksgroepen onderzocht hoe de deelnemende docenten te werk gaan en hoe zij kennis delen met collega’s. Kohnstamm-onderzoekers werkten in dit onderzoeksproject samen met hoogleraren Monique Volman en Wilfried Admiraal en met docenten en schoolleiders van zeven middelbare scholen. Het onderzoek werd door NRO-subsidie gefinancierd.

 

Het onderzoek levert inzichten op hoe docenten in ontwikkel- en onderzoeksgroepen nieuwe kennis opdoen, toepassen en verspreiden. Docenten die participeren in een ontwikkelgroep, werken aan nieuwe lessen en eigentijds lesmateriaal. Op een van de scholen verdiepten docenten zich in het thema differentiëren tussen leerlingen. Door de nieuwe kennis te bespreken met hun collega’s in de ontwikkelgroep, maakten ze zich dit thema eigen. Vervolgens pasten ze de nieuwe kennis toe in hun lessen en gingen ze na wat dit oplevert voor leerlingen. Het delen van dit soort inzichten met andere collega’s buiten de ontwikkelgroep bleek lastig, onder meer omdat er niet altijd een geschikt moment voor was te vinden in het rooster.

Docenten in onderzoeksteams willen graag bijdragen aan door onderbouwing tot stand gekomen veranderingen in school. Op een van de scholen werden docentonderzoekers gevraagd om de doorlopende leerlijn van vwo 4 naar het eindexamenjaar onder de loep te nemen, vanwege verschillen tussen school- en eindexamencijfers. Ze analyseerden cijfers van alle vakken over meerdere jaren en legden de vinger op de zere plek. Na afstemming met de teamleider volgde een bijeenkomst met alle bovenbouwcollega’s, waarin de cijfers naast de bestaande lesmethoden en toetsvormen werden gelegd om na te gaan wat er verbeteren kon. Dit maakt duidelijk dat het betrekken van de schoolleiding en de andere collega’s belangrijk is om kennis verder de school in te krijgen.

 

Voorwaarden voor benutten en verspreiden van kennis

Bovenstaande voorbeelden zijn situaties waarin docenten vaker en meer bestaande kennis en inzichten gaan benutten. Het vergt inspanningen in school om kennisbenutting en kennisverspreiding vorm te geven. Kohnstamm-onderzoeker Wouter Schenke: “Mijn belangrijkste advies is: besteed meer aandacht aan het creëren van de juiste voorwaarden voor het beter benutten en verspreiden van kennis in school. Geef docenten voldoende tijd in hun rooster; creëer als docenten een veilige sfeer in de docentgroep, en laat een begeleider inhoudelijk en procesmatig meedenken”. Daarnaast is ook de betrokkenheid van de schoolleider bij de docenten cruciaal: “We hebben voorbeelden gezien van teamleiders of directieleden die volgens de docenten weinig betrokkenheid toonden. Dat is zonde, want docenten die wel een betrokken schoolleiding hebben, zijn meer tevreden en voelen zich gesteund om kennis met collega’s te delen in school”.

 

Inspiratie opdoen

Wilt u ook inspiratie over hoe je een ontwikkelgroep en onderzoeksteam zo inricht dat ze nieuwe kennis en inzichten benutten? En benieuwd naar hoe je ervoor zorgt dat nieuwe kennis ook andere collega’s in school bereikt? Tijdens de conferentie ‘Kennis laten stromen’ op 19 november 2018 krijgt u inspiratie van docenten en schoolleiders die veel ervaring hebben met het thema kennisbenutting en kennisverspreiding.